|
|
|
Vreugde die van een Ander komt…
Dat wij waken en dankzeggen
Als de amandelbloesem
De eerste die de oogst van de zomer
Ziet naderkomen van ver.
br. Pierre-Yves Emery, Taizé
Dat wij waken en dankzeggen… de dankbaarheid die innerlijk in ons opwelt, stamelend of als een kreet van verwondering, tegenover de overweldigende vrijgevigheid van God die ons onophoudelijk overlaadt met zijn weldaden, aan wie wij ons ‘leven, bewegen en zijn’ danken. ‘Wat je ook doet, dank allereerst’, zo raadt Barnasufius (ca. 540), een geestelijk leidsman uit de woestijn van Gaza zijn volgelingen aan. Een keuze die we elke morgen opnieuw moeten maken, juist daarom zo belangrijk omdat dit indruist tegen de geest die in onze samenleving wijdverbreid is, namelijk dat wij op alles recht zouden hebben.
Dankzegging… Was het leven van Christus daar niet vol van, zelfs al zeggen de Evangeliën daar weinig over? Was dat niet de kern van zijn gebed, van zijn relatie met de Vader, de bron van alle gaven? Drukte dit niet uit wat Hem ten diepste bezielde: zichzelf van de Vader ontvangen en zich aan Hem geven, in een volledige overgave, tot in het holst van de nacht van Gethsemané, tot op het Kruis, om opnieuw op de Paasmorgen aan het licht te komen?
Deze dankzegging van de Zoon, die zijn hoogtepunt vindt in de Eucharistie, in ons te laten leven, betekent dat wij deelnemen aan diezelfde dynamiek, die ons op een dieper vlak brengt, waar wij onszelf — en de ander — ontvangen als een Godsgeschenk en onszelf aan Hem geven. Dit stelt ons in de ruimte, het schenkt ons vreugde. Ons hart ademt op, wij mogen zingen: ‘Alles is van Hem, door Hem en voor Hem’.
Wij herdenken dit jaar de eerste professies. Op 9 november 1952 gingen Mère Geneviève en onze eerste zusters gezamenlijk een geloofsavontuur aan met hun jawoord voor het leven. Wanneer we terugkijken, danken we God voor zijn barmhartigheid en trouw gedurende al deze jaren, voor de vruchtbaarheid van de graankorrels die vijftig jaar geleden in de aarde gezaaid werden, voor het gebed en de steun van vele communiteiten, predikanten en priesters, vrienden die ons nog steeds op deze weg begeleiden.
Veel is veranderd in vijftig jaar — de Communiteit heeft zich geopend voor andere landen, andere continenten (Azië, Afrika), andere culturen. Maar God is niet veranderd. Jezus ziet de massa’s van vandaag, Hij ziet deze aan zoals Hij dat vroeger deed. Hij nodigt ons uit onze vijf broden en twee vissen bij Hem te brengen om de honger te kunnen stillen van diegenen die Hij tot ons zendt.
Wat zouden we anders kunnen doen dan er zijn — samen de levende Christus bezingen, samen dicht bij de Bron blijven en er naar verwijzen, vaak zonder woorden, voor hen die wanhopig op zoek zijn naar een zin in hun leven; temidden van de Kerk en deze lijdende wereld getuigen zijn van een altijd open gemeenschap in Hem, van nieuw leven dat altijd mogelijk is, dankzij de vergeving. We mogen de vreugde van onze gezamenlijke roeping vieren, het geschenk ontvangen dat we samen, op onze eigen wijze, een huis van gebed voor alle volken mogen zijn. Tijdens het Conseil, deze zomer, hebben we dat reeds ervaren door de aanwezigheid van enkele Servantes de l’Unité, Julia uit Guatemala, Marie en Rita uit Liba-non, Lallia uit Algerije, moslima en vriendin sinds jaren, van Dina, joodse en amerikaanse…
Onze dankbaarheid omvat in dit jubileumjaar verleden, heden en toekomst. Dat beweegt ons tot een hernieuwde gave van ons leven en ontvouwt zich in de lofzang voor wat God voor ons is: trouw, goedheid, tederheid, ontferming, mateloze liefde. De opgestane Christus begeleidt ons, verbindt zich met ons, schenkt ons trouw en volharding, wanneer het moeilijk wordt. Hij roept ons op tot een keuze voor het Leven in deze wereld vol dood, om in de kracht van de Heilige Geest de dynamiek van de geloften te ontvangen. Zijn de drie monastieke geloften eigenlijk niet een vorm van verzet tegen de geest van deze wereld die bestaat uit de drie fundamentele verzoekingen (altijd meer willen hebben en wel meteen, anderen aan zich binden, overheersen), waarin elke ideologie zijn wortels vindt? Of sterker nog, wij verbinden ons door die geloften tot het gaan van een weg van bekering, een weg naar omvorming van al het geschapene.
In het Conseil — steeds een belangrijk moment in het leven van de communiteit — hebben we ons door dit jubileum laten inspireren, we hebben ons gemeenschapsleven a.h.w. opnieuw ontvangen, juist nu er zoveel van ons wordt gevraagd. De beproevingen volgden elkaar dit jaar op, vooral de dood van twee zusters die nog volop actief waren: zr. Heidi in de week van Pinksteren, na een verwoestende ziekte, en vier maanden later zr. Myriam, in de stilte van de Ermitage, net voor het feest van Michaël en alle engelen. Wie met tranen zaaien zullen met gejuich maaien — zingt psalm 126 die we bij elke professie en bij elke uitvaart van een zuster zingen. Zaad van tranen, bestemming van de graankorrel die sterven moet om vrucht te dragen…, daarin is het hele Paasmysterie aanwezig, de aankondiging van een omkeer.
Al hebben de beproevingen ons geschokt en veel ontnomen, ze hebben ons ook dieper doen wortelen in het vertrouwen dat de communiteit echt Gods werk is. Ze hebben bovendien een onverwachte diepgang gegeven aan het thema dat we gekozen hadden: Die vreugde die van een Ander komt, die geboren wordt uit geloof, uit onze gemeenschap met de opgestane Christus.
Was er een beter thema denkbaar voor de retraite tijdens het Conseil dan: het geloof? Br. François herinnerde ons aan het woord van D. Bonhoeffer: ‘Ik zou graag leren geloven’. Daar zijn we altijd mee bezig, leren leven in geloof, uit geloof: het is een ‘beweging naar…’, steeds opnieuw, en alleen ‘die kan deze ten diepste persoonlijke relatie scheppen met God, met Christus’. Het geloof dat in ons leven ‘alles’ is en ‘bijna niets’, vooral in het lijden. ‘We kunnen het niet leven zonder te zingen, te danken, te loven want ten diepste blijft het altijd een geschenk’.
Maar dankzeggen, ons verheugen, kunnen we dat werkelijk bij het zien van zoveel lijden, waar de onzekerheid door nieuwe oorlogsdreigingen toeneemt, zoveel mensen moeten vluchten… en wat als het kwaad onszelf raakt? Op onze vraag ‘waarom?’ geeft God geen antwoord, maar Hij laat zichzelf raken. In Jezus daalt Hij af in de diepte, de hel van het kwaad, de afgrond van het lijden en Hij opent een weg. ‘Het antwoord op al onze waaroms, zei zr. Marguerite, is niet een omdat maar een grotere liefde’.
Op de avond van Pasen loopt een onbekende mee met de twee leerlingen van Emmaüs. Hij voegt zich bij hen in hun verdriet, hun twijfels, hun vragen. Zo gaat Christus ook met ons mee. Hij nodigt ons tot geloof, tot liefde, zonder inbreuk te maken op onze vrijheid, maar om ons geleidelijk te openen voor de werkelijkheid van de Opstanding, voor een leven dat geen einde kent. Eens komt de dag waarop het horen van zijn stem ons hart in vuur en vlam zet en vreugde in ons opwelt.
Deze vreugde is afkomstig van een Ander, van de aanwezigheid van de Opgestane die ons begeleidt, ons uitnodigt om in Hem te blijven zoals Hij in ons blijft, om met dankbaarheid alles te ontvangen waarmee Hij ons vervult, ook de onvermijdelijke beproevingen, om met Hem en in Hem door het tranendal te gaan om het tot een oord van bronnen te maken. Geen oppervlakkige vreugde, maar de vreugde van Pasen. Een vreugde die ook in het lijden blijvend is, in de gemeenschap met Christus die ons tot naasten maakt van anderen in hun strijd. Het gaat erom arm genoeg te durven zijn om Hem te ontvangen. Een Ander heeft de gehele last van het kwaad gedragen die voor ons te zwaar is.
Mijn vreugde bestaat hieruit
dat Christus is opgestaan!
In de loop van weken en maanden…
Wij zijn ertoe geroepen midden in het dagelijks leven de kleine — en grote! — tekenen van het leven op te merken die God ons in overvloed schenkt, te leven met de ogen van het geloof, waarover br. François sprak. De retraite geleid door Dom Louf, in februari, heeft ons als het ware voorbereid op de verdrietige en moeilijke tijd die daarna zou volgen, evenals de retraite tijdens het Conseil. We dachten dat aan de fase van veranderingen dit jaar een einde was gekomen, maar het overlijden van zr. Heidi en zr. Myriam heeft ons weer door elkaar geschud.
Nieuwe veranderingen — afgezien van het vormingsjaar van de novicen waar al rekening mee was gehouden (terugkeer van zr. Hannah en zr. Birgit van en vertrek van zr. Jutta en zr. Elisabeth naar de Sonnenhof) — zijn noodzakelijk, zr. Hiltje draagt nu de verantwoordelijkheid voor de dagelijkse gang van zaken in Grandchamp. Begin november is zr. Hélène uit Chalencon teruggeroepen om de gelederen in Grandchamp te versterken. Enkele zusters hadden te kampen met hun gezondheid: er waren ziekenhuisopnames van zr. Eva-Maria, zr, Albertine, zr. Anne-Marie en zr. Minke. Aan hulp (en engelen!) heeft het ons echter niet ontbroken: Andreas beeindigde zijn werk als vrijwilliger in het kader van EIRENE. Hoe goed is het om het wezenlijke van ons leven van geloof en gebed met zusters van andere communiteiten te kunnen delen; tegelijker tijd is hun hulp van onschatbare waarde: zr. Marie Albert van de Oblates de l’Eucharistie, zr. Marthe-Elisabeth van Pomeyrol, zr. Ursula Barthelmey die vlakbij ons woont, en zr. Raffaëla van Bose die nu in St. Elisabeth is, een verlichting zowel voor onze zusters in Israel als voor ons in Grandchamp, omdat momenteel geen andere zuster beschikbaar is.
Een fase van ontlediging? Ja, we moeten bepaalde dingen loslaten. Een gemeenschap die wordt beproefd? Ja, maar God is al iets nieuws begonnen, dat uitbot! Deze zomer hebben we drie postulanten ontvangen: Gesine, Katungu Eve-Evelyne en France. Een groep novicen is na Pasen in Chalencon geweest om kennis te maken met het leven in een fraterniteit en in oktober zijn ze hun vormingsjaar begonnen met een retraite van een week geleid door Karin Stahl. Evenals vorig jaar hebben de novicen meegedaan aan de intermonastieke bijbelcursus. Ze waren een dag in Le Pâquier om de Karmelspiritualiteit beter te leren kennen, en in La Maigrauge om de rijkdom van het leven van de cisterciënzers te ontdekken.
Ontvangst en bijzondere ontmoetingen…
Naast de ontvangst van veel groepen bieden we andere vormen van retraites aan: zr. Christel leidde een meerdaagse bijeenkomst over ‘retraite in het dagelijks leven’ en een ‘wandelretraite’; zr. Irmtraud gaf de retraite van Epifanie en zr. Françoise die van Pinksteren. De Paasretraite werd door Anne en Philippe Bécholey begeleid. Ds Daniel Bourguet, prior van de Derde Orde van de Veilleurs, gaf een retraite aan de Servantes de l’Unité (zij vierden deze zomer haar 40-jarig bestaan en kozen een nieuwe verantwoordelijke) en aan de Franstalige Derde Orde van de Eenheid.
Grandchamp, een klein deeltje van de ‘grote akker’, de wereld, is soms een plaats van onverwachte ontmoeting!
Yeheskel Landau trof hier, tot zijn grote verbazing, twee hele goede vrienden: Mustafa, moslim en Tom, christen. Het is werkelijk als een knipoogje van God, als een visitatie…
En dan de komst van Kleine zuster Marlène uit Frankfurt, zr. Marie-Chrystyna uit Polen, zr. Hannah Kleinberger uit Jeruzalem, zr. Agapie van Beni Suef in Egypte (van de Koptisch-Orthodoxe Kerk)… En de ontmoetingen met zr. Marie-Joseph en br. Raphaël van Bec Hellouin, br. Thierry uit Ierland om zich op zijn priesterwijding voor te bereiden, zr. Luise van Ordo Pacis, zr. Bénédicte van Versailles, br. Daniel van Bose, zr. Marie-Samuel van Valognes…
Een bewogen weerzien met Ruth en Loren Halverson van de ARC Community (USA): we beleefden een sterke verbondenheid met hen, een solidariteit in hun strijd voor de vrede, hun afwijzing van de oorlog.
Opening naar Afrika
We vertelden u er vorig jaar al over, maar nu is Afrika voor de communiteit echt dichtbij gekomen en wel door de komst van Eve-Evelyne. Zij is na vele verwikkelingen uit Congo gekomen. Wie haar hoort spreken over haar levensloop, waarin het zoeken naar een leven van gebed sinds 1990 voor haar steeds duidelijker werd, kan zich alleen maar verwonderen en daarin Gods hand herkennen.
Twee reizen naar Benin dit jaar: Evelyne Roulet en Maurice Bodinier in mei, Evelyne en zr. Catherine in november. De voorzitter van de Methodistische Kerk van Benin, Ds Simon Kossi Dossou volgde de retraite van de Derde Orde en Ds Samuel Dossou was bij de werkbijeenkomst van de Derde Orde.
Zr. Judith van de kleine protestantse communiteit van Bafout in Kameroen was bij ons, evenals Hélène, een jonge vicaris, die door de Evangelisch-Lutherse Kerk van Congo was uitgezonden voor een stage in onze communiteit. Met vreugde ontvingen wij Kleine zusters Monika en Teya uit Rwanda, zr. Happiness uit Zuid-Afrika en onze trouwe Kameroenese vrienden Lucette en Ebenézer.
Oecumenische ontmoetingen…
Zr. Pierrette en zr. Minke waren in september in de Communiteit van Bose (Italie) voor een colloqium over ‘H. Simeon de nieuwe Theoloog’ (10e eeuw); zr. Minke was er opnieuw in mei voor een ontmoeting over ‘Charles de Foucault’ en zr. Anneke daarna in juni voor de oecumenische ontmoeting KAIRE.
Zr. Pierrette en zr. Regina namen deel aan de sessie van de SDC (Dienst van vrouwelijke Contemplatieven). Haar comité was in Grandchamp om de eerstvolgende sessie voor te bereiden. Het bezoek in maart van zr. Agnès en vier andere zusters van St. André was een gelegenheid voor uitwisseling en ontmoeting.
Op 25 augustus hebben enkele zusters deelgenomen aan de grote oecumenische viering ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van Faith and Order in de kathedraal van Lausanne.
Zr. Minke kon om gezondheidsredenen niet deelnemen aan de bijeenkomst van EIIR in Italie. Zr. Marie-Chrystyna uit Polen heeft haar voordracht voorgelezen. Ze moest eveneens afzien van een reis naar Lyon om een lezing te houden in het kader van een herdenkingsbijeenkomst voor Abbé Paul Couturier — ze heeft deze kunnen toesturen. De geestelijke oecumene en de profetische visie van père Couturier hebben een stevige basis gegeven aan onze roeping tot eenheid. De band die ontstond door het bezoek van zr. Marguerite aan Lyon in 1940 is steeds dieper geworden en opende ook een deur naar anglicaanse communiteiten. Abbé Couturier heeft de professie van de eerste zusters in zijn gebed gedragen als een grote belofte voor de Kerk.
Oecumenische pelgrimstochten…
In het licht van Pasen heeft zr. Minke aan een oecumenische pelgrimstocht voor de vrede in Israël en Palestina deelgenomen. Deze pelgrimstocht, op initiatief van Hildegard Goss, was een antwoord op een uitnodiging van de Latijnse patriarch Michel Sabbah om in dit heilige en door oorlog en geweld verscheurde land een ander soort pelgrims te ontvangen. Pelgrims voor vrede, die ondersteuning en solidariteit tonen aan de vredesgroepen en de lijdende bevolking. De politieke situatie maakte het helaas noodzakelijk het aantal deelnemers, aanvankelijk dertig, te beperken tot vijf: afgevaardigden van Pax Christi, van de MIR (IFOR) en van Kerk en Vrede; ook het programma moest danig worden aangepast. Bethlehem was ontoegankelijk, maar ondanks alles hebben de pelgrims veel mensen en vredesgroepen kunnen ontmoeten, zowel van israëlische als palestijnse kant, daarin gesteund door een internationaal netwerk van gebed.
Na deze pelgrimstocht is zr. Minke nog een maand in St. Elisabeth gebleven. Hierdoor kon ze al deze belevenissen en ontmoetingen op zich laten inwerken en delen met de zusters Maatje en Claire-Irène. Zr. Mechthild was net teruggekeerd naar Grandchamp. Het dagelijks leven in Israël, in een context van wanhoop, onzekerheid over de toekomst, lijden, vergt ontzettend veel. ‘Jeruzalem is als het binnenste van de wereld waar alles zich in een geconcentreerde vorm afspeelt. Dat al dit lijden geboortepijn moge zijn, geboorteweeën van een nieuwe wereld: het zal een uitwerking op de hele wereld hebben. Laten we ons inzetten met ons gebed en ons hart openen voor een alomvattende liefde, die inclusief is, die gaat door de smalle deur van medelijden met de ander, van vergeving.’
Op uitnodiging van Mère Marie-Placide en zr. Hanna (afkomstig uit Polen) van St. Françoise Romaine, was zr. Michèle voor de derde keer in Polen! Op het programma stonden veel ontmoetingen o.a. met de Benedictijnen van Tyniec en Biskopow en de Lutherse gemeente van Katowice.
Nieuws uit…
Algiers en St. Elisabeth
In Algiers en in St. Elisabeth blijven onze zusters volharden in het gebed en in hun vriendschap temidden van een bevolking die lijdt en hunkert naar nieuw leven.
Sonnenhof
De Sonnenhof blijft een plaats van zegen! De zusters zijn erg dankbaar voor het afgelopen jaar, voor de trouw van de gasten en groepen die terugkomen, voor de predikanten die de retraites geven en die regelmatig voorgaan in de Avondmaalsviering. Na alle veranderingen hebben ze het dagelijks leven in september weer moedig hervat.
Chalencon
In Chalencon heeft zr. Laure zr. Hélène tijdelijk afgelost. De zusters blijven dus met z’n vieren. Het aantal gasten groeit langzaam maar zeker. Er zijn verbouwingsplannen, noodzakelijke verbeteringen: keuken en eetzaal op dezelfde verdieping, inrichting van de kapel in een gebouw dat nu nog een garage is… Zou het uitvoerbaar zijn?
Woudsend
Uit Woudsend enkele regels van zr. Christianne: ‘Samen met de groepen die we ontvangen zoeken we verder naar een bevrijdende spiritualiteit in het licht van de actuele situatie. We hebben drie thema’s voorgesteld die op hun manier actie en contemplatie verbinden: een concrete benadering van onze eigen innerlijke ruimte, een vraag naar wat poëzie en dialoog kunnen betekenen voor ons dagelijks leven, en tenslotte: spiritualiteit en geweldloosheid volgens Jean en Hildegard Goss-Mayr en dat in verband met de onzekerheid en de angst voor de ander in onze samenleving die steeds meer bepaald wordt door het anders-zijn. Dat zijn actuele problemen die ons persoonlijk raken en ons ook openen voor een solidariteit van verzet.’
In de gemeenschap der heiligen…
Enkele leden van onze families en naaste vrienden heeft de Heer tot zich geroepen. Met zoveel anderen zijn ze opgenomen in de ‘grote wolk van getuigen’, ingegaan in de vreugde van het Koninkrijk! We gedenken Mère Claire van St. André, Irmgard Buck, Mevrouw van Tienhoven, Charles Legland van L’Arche van St. Antoine, Dhr. Popesco, Ds Maurice Robert, Françoise Hatey, Père Bria, Christiane Peter… En leden van de Derde Orde: Catherine Schneider, Elisabeth Lieberherr. En onze buren: René Ducommun en Claude Bovet, zo kort na de restauratie van de boerderij waar hij hoopte een mooie oude dag te kunnen beleven.
Ter afsluiting van deze nieuwsbrief willen wij u nog zeggen hoezeer wij ons gedragen hebben gevoeld door uw vriendschap, uw gebed, uw medeleven bij het overlijden van onze zusters Heidi en Myriam. Heel veel dank daarvoor!
Wij wensen u gezegende feestdagen, een goed en gelukkig Nieuwjaar in de steeds weer vernieuwde verwachting van Hem die komt!
zr. Pierrette en haar zusters
|
|
