|
|
|
Hierheen! Hier is water, voor ieder
die dorst heeft.
Koop hier je voedsel en eet.…
Koop wijn en melk zonder betaling…
Leen mij je oor en kom bij mij,
Luister en je zult leven.
Jesaja 55,1-3
Deze
weldadige en vrijgevige uitnodiging komt uit het hart van God, een
geschenk van zijn liefde. Hij kent het meest geheime streven van het
menselijk hart, hij kent onze innerlijke dorst; hij kent ons
verlangen naar geluk, naar een leven in volheid.
Luister en
je zult leven. Ons
leven is afhankelijk van een Ander die tot ons komt in zijn Woord of in
de stilte, die ook tot ons spreekt in de schoonheid van de schepping,
in gebeurtenissen en ontmoetingen. Deze oproep loopt door heel de
Schrift, vanaf het “Shema Israël”, ”Hoor Israël”, tot
de Openbaring waar Jezus uitnodigt binnen te gaan bij wie zijn stem
hoort. En zoals in de openbaring aan de drie discipelen die Jezus
meenam de berg op (Mat.17,5): Dit is mijn geliefde zoon, in hem
vind ik vreugde. Luister naar hem! Luisteren naar hem, die heeft
gezegd: Ik ben het licht der wereld, van de wereld van nu, die
nog altijd gekweld wordt door onrecht, geweld en conflicten en waar
duisternis het zo dikwijls lijkt te winnen.
Met het
Kerstfeest in zicht zingen we: Licht van God, doordring de aarde,
vervul ons hart en neem woning in ons. Dit licht omhult ons en
doordringt ons bij de overdenking van het Woord en het aanschouwen van
een Gelaat, het gelaat van Christus. Naar hem luisteren en hem
aanschouwen, vormt één geheel. Heel het leven van Jezus
is een luisteren naar de Vader en het ontvangen van zijn Woord. Zijn
vreugde, zijn enige verlangen, zijn voedsel is de wil van zijn Vader te
volbrengen. Door Hem wordt hij steeds opnieuw in zijn zoonschap
bevestigd.
Moeten wij
niet, in navolging van hem, iedere dag door het Woord opnieuw geboren
worden om die kinderen van het licht te worden, naar wiens
openbaarmaking de schepping reikhalzend uitziet (Rom.8,19)? Zo werkt
het Woord dat gezaaid wordt in een hart dat stil wordt en zich opent
voor een Aanwezigheid, een hart dat luistert, zoals bij Maria, de
moeder van Jezus.
Door haar
onvoorwaardelijke ontvankelijkheid, kan het Woord vlees van haar vlees
worden en vruchtbaar worden: een nieuw leven ontstaat en groeit in haar
schoot, het leven van Christus, dat zij ter wereld zal brengen.
God vraagt
niets buitengewoons van ons: alleen maar te zijn, ons te geven zoals we
zijn met onze gaven en onze zwakheden, onze lichte en onze donkere
kanten, om het lijden te aanvaarden dat ons soms overvalt. Durven wij
onze armoede te aanvaarden en haar open te stellen voor de adem van de
Geest; durven wij ons elke dag weer bloot te stellen aan de scheppende
kracht van het Woord? Onze opdracht is het dat Woord te bewaren,
het in ons hart te dragen - soms alleen maar de naam van Jezus
eindeloos te herhalen – het zijn werk te laten doen en vrucht te laten
dragen. Het Woord dringt dan door tot in de diepte van ons wezen, in
ons lichaam, in al die plekken van pijn die er op wachten om aangeraakt
te worden en tot leven gewekt. Onze enige taak is ons steeds weer te
richten op het Licht. Langzamerhand groeit het leven dat van de Ander
komt, het leven van Christus, in ons.
|
Luisteren… een
grondhouding en toch zo moeilijk in onze samenleving die aan intense en
steeds snellere veranderingen onderhevig is en in alle opzichten in
hevige beroering verkeert, waar we door lawaai worden overvallen en
door woorden overspoeld. Ook de kerken beleven moeilijke tijden; zij
staan tegenover nieuwe uitdagingen en ontkomen niet aan deze
voortdurende druk. Het is dus niet te verwonderen dat er tegenwoordig
steeds meer plaatsen komen, waar aandachtig geluisterd wordt en dat de
behoefte toeneemt aan plaatsen van herbronning, ”waar het zwijgen van
mensen de scheppende kracht van het Woord van God oproept. Het is een
zaak van leven of dood…“, schreef Mère Geneviève al in
1938.
|
"waar het
zwijgen
van mensen
de scheppende
kracht van
het
Woord van
God oproept."
Mère Geneviève
|
Ja,
het Woord vervult wat het zegt. Heel ons leven werkt het in ons en
groeien we tot wie wij reeds in de kern zijn, mensen van gemeenschap,
open voor anderen, naar het beeld van Christus. Een gave van God, zijn
vreugde! “Luister naar hem!” zegt hij ons, om van Christus het
luisteren te leren en van hem het woord te ontvangen dat de ander rust
geeft en opnieuw vertrouwen schenkt, of een stilte die uitgroeit tot
aanwezigheid. Gewoon luisteren naar iemand die iets wil delen, geluk of
twijfel, vragen of eenzaamheid, kan een nieuwe weg openen – of we het
ons bewust zijn of niet - een geboorte tot nieuw leven voorbereiden en
helpen het Leven vrij te maken.
Luisteren is “gastvrijheid bieden”
aan de Ander
aan ieder ander
Zuster Pierrette
Luisteren is een thema
dat ons terugbrengt naar het allereerste begin van onze Communiteit.
Begon het eigenlijk niet allemaal met het luisteren, dat ontkiemde in
de stilte van de retraites waar het woord van God kon weerklinken en
afdalen in het hart om daar vrucht te dragen? Rosette Genton, die in juni
is overleden, zei daarover vaak: Het wezenlijke van luisteren is dat
het Woord dat wij bidden, in ons als het ware wortel schiet, wij
“worden” dat woord. Marthe Westphal herinnert ons eraan hoe nauw
verbonden Rosette was met Mère Geneviève en hoe zij
betrokken was bij het prille begin van de Servantes de
l’Unité: “Rosette was iemand die bijzonder goed kon
luisteren. Zij had een manier van luisteren, die haar bracht tot een
leven dat volledig aan God gewijd was “totdat Hij alles in allen
is” ( 1 Kor.15,28).
Dit
luisteren typeerde haar. Zij deed het met haar oren en haar hart.
Net als de woestijnvaders kon zij verder luisteren dan de buitenkant;
zij kon horen wat er echt in een mens leefde en wat zijn woorden
bedoelden te zeggen. Dit luisteren heeft haar tot een Servante de
l’Unité gemaakt en daarmee heeft ze andere vrouwen geholpen er
ook één te worden. Sommigen noemen haar een “geestelijke
moeder” - anderen zeggen liever “vroedvrouw” - die geholpen heeft
bij hun geboorte als “Servante de l’Unité.
Hoe
dan ook, zij was iemand die luisterde naar het Woord, naar de kerk,
naar de wereld en naar allen die bij haar kwamen. Haar luisteren naar
het Woord was een luisteren in liefde. Zij was er altijd op uit in de
Schrift de verborgen waarheid te ontdekken. Luisteren naar Christus, in
de eenzaamheid van haar hart, in de woestijn van het dagelijkse leven
waar zij haar vrienden, de woestijnvaders en de kerkvaders van de
ongedeelde kerk ontmoette. Daardoor kon zij zo goed naar de mensen
luisteren, naar wat er in hun hart leefde, hun verwachtingen en hun
zoeken, hun culturele achtergrond.
Als
sociologe kon ze dat analyseren en altijd was ze daarin
geïnteresseerd; het maakte dat ze echt graag wilde weten hoe
het dagelijkse leven van ieder van ons eruit zag opdat ook dit met God
geleefd zou worden..
Een
ander kenmerk van Rosette was haar stille bescheidenheid.
Maar hoe kun je over bescheidenheid spreken, als iemand de
bescheidenheid zelve is? Ik denk dat dit te maken heeft met haar
onderscheidingsvermogen.
Ooit
is ze met enkele andere vrouwen, die met Grandchamp
verbonden waren, op weg gegaan, als een metgezel van Abraham, in
antwoord op een roepstem om een beweging te vormen van vrouwen die
geroepen zijn tot een contemplatief leven, niet in een gemeenschap,
maar in de wereld, waar zij in het verborgene bidden dat zij allen
één zijn zoals Christus vraagt: de Servantes de
l’Unité.
Een
avontuur, gesteund door Mère Geneviève die al geruime
tijd zocht naar een meer verborgen roeping voor alleenstaande vrouwen,
ongehuwd of weduwe. Ze hebben geleefd met de regel die wij de “Texte de
Base” noemen, oorspronkelijk door Frère Roger van
Taizé opgesteld voor mannen met een roeping tot een
monastiek leven in het verborgene.
Nu
zijn wij, als erfgenamen van deze roeping, geroepen door
Christus, in de eenheid van de Geest, verspreid over verschillende
landen, om voor zover mogelijk een leven van gebed te leven naar
de “routebeschrijving”, die Rosette ons heeft nagelaten:
Servante de
l’Unité worden, is trachten deel te
worden van het plan van God. Hij heeft de wereld geschapen in haar
schoonheid, in haar verscheidenheid, in haar ingewikkelde samenstelling
om er een symfonie van vrede en eenheid in verscheidenheid van te maken
door zijn Zoon (Joh.1). Servante de l’Únité zijn, is
deelnemen in de strijd, die Jezus Christus heeft overwonnen, die heeft
geleefd, die is gestorven en opgestaan, opdat Gods wil geschiede. Het
is van hem getuigen in de gemeenschap van de kerk. Maar de kerk is
steeds ten prooi aan interne twisten; hoe kan de kerk gist zijn dat
vrede bewerkt, als deze zelf zo weinig uitdrukt wat zij preekt, wanneer
christenen zo weinig één zijn in zichzelf.? Een Servante
de l’Únité is geroepen om zich bewust te zijn van haar
eigen zwakheid, van haar neiging tot oordelen, om barmhartigheid te
ontvangen en in de kerk en de wereld te zoeken naar de eenheid, die God
in Christus ons door de Heilige Geest schenkt. In de beloften van
gehoorzaamheid, armoede en celibaat stelt zij zich nederig beschikbaar
daar waar zij is geplaatst, om een teken te zijn dat alle liefde
ontspringt, duurt en uitmondt in God (1 Kor.15,26-28).
In de loop van dit jaar...
Voor
het Conseil hadden we het thema “luisteren” gekozen. Zo
heeft Frère François onze retraite geleid met zijn lange
ervaring van luisteren. Ook Rosette Genton, die zo met ons verbonden
was, heeft ons daarvan haar getuigenis nagelaten. Met ontroering en in
grote dankbaarheid voor haar leven, beseffen wij hoeveel wij van haar
ontvingen door haar kennis, haar luisteren, haar altijd trouwe en
respectvolle steun en raad aan de Communiteit.
De
professie van s. Lauranne hebben we met vreugde gevierd. We
herdachten de roeping van s. Jacoba, 50 jaar geleden, om naar het
Heilige Land te gaan en we ontvingen opnieuw de zekerheid er te blijven
vanwege zijn grote betekenis: open zijn voor de joodse wortels van ons
geloof en voor de twee volken, die dit land bewonen. In september zijn
drie zusters naar Ste Elisabeth vertrokken: s. Maatje en s.
Hiltje; s. Pascale en s. Vreni beide voor kortere tijd.
Samen
luisteren… maar ook luisteren naar elkaar: daar waar we als
communiteit bijeen zijn en vreugden en zorgen met elkaar delen, op de
plek waar we leven en in de realiteit van de Kerk.
In
Algiers, waar s. Renée en s. Anne-Geneviève
hun roeping leven, maakt de protestantse kerk een moeilijke periode
door met veel spanningen. De rooms-katholieke kerk heeft een nieuwe
aartsbisschop gekozen, Mgr Khaleb Bader uit Jordanië; hij volgt
Mgr Teissier op die de christenen in Algerije jarenlang heeft begeleid
en geholpen om een “Kerk van de ontmoeting” te worden.
In
Woudsend heeft de gemeente, waarin hervormden en
gereformeerden al jaren samengaan, de moed gevat het interieur van het
kerkgebouw te renoveren. Naar aanleiding hiervan schrijft s
Christianne: “Na samen te hebben gebouwd, willen we nu samen vieren
zoals het thema van deze winter luidt”.
En weg van verzoening
*
Avondgebeden van verzoening: Door de
ontmoeting in Genève van de broeders van Taizé is in veel
kerkelijke gemeenten en parochies waar jongeren zijn ontvangen iets in
beweging gekomen dat hoop geeft. En meer dan dat: de oproep van
frère Aloïs aan christenen van verschillende confessies om
samen te bidden heeft geleid tot een maande–lijks avondgebed in de
basiliek Notre Dame in Neuchâtel: het is zo nodig en tegelijk ook
een genade dat dit kan: dat wij ons samen tot God wenden met een
lofzang, een eenvoudig gebed, een luisteren en wachten in stilte,
gedragen door het gebed van Christus: opdat zij allen
één zijn. Op deze wijze is er een voortzetting van de
week van Gebed voor de Eenheid, waaraan we dit jaar, meer dan andere
jaren, hebben meegewerkt. s. Pierrette heeft een meditatieve
overdenking gehouden in de oecumenische dienst in Neuchâtel.
* Getuigen van
verzoening: Het zijn veel
dit jaar die van ons heengingen.
-
Lukas Vischer die jarenlang bij de Wereldraad van Kerken werkzaam was
(Geloof en Kerkorde) en zich volledig inzette voor de milieubescherming
en een pionier was voor het behoud van onze aarde.
-
Mgr Emilianos Timiadis en Don Hernando, die nieuwe wegen hebben
geopend voor internationale en interconfessionele ontmoetingen van
religieuzen.
-
Dom Philibert, voormalig Abt van Le Bec Hellouin, een groot ijveraar
voor de Eenheid en getuige van de lange geschiedenis die Le Bec (een
klooster in Normandië) en Grandchamp verbindt.
*
Bijeenkomsten: waaraan wij regelmatig deelnemen zijn
bijzonder waardevol voor wederzijdse uitwisseling. S.Vreni nam
deel aan de bijeenkomst van Ephrem in Tubet (Kleine Zusters van Jezus);
sinds 1967 komen religieuzen in dit verband bijeen om zich te
confronteren met vragen en uitdagingen als gemeenschappen van
contemplatieven die niet in een slotklooster leven. S. Anneke maakte in
Erfurt de Kaïre ontmoeting mee. Deze wordt telkens in een ander
Europees land gehouden en in een ander kerkelijk kader, In deze
ontmoetingen komen religieuzen, diaconessen en vrouwen die een ambt in
de Kerk hebben bijeen om elkaar te leren kennen en het verlangen
naar Eenheid te delen.
Retraites,
missies en reizen
-
S. Pierrette gaf een retraite in de Fraterniteit Oecumenisch
Gebed in Romainmôtier en s Lucie-Martine in Lamastre-F. s Minke
was in Imshausen en hield een toespraak bij het 20-jarig jubileum van
de communiteit El Roï over “Leven in gemeenschap als oefening in
oecumene”, het thema van haar boek “Vers une gratuité
féconde”, dat hopelijk in 2009 in het Nederlands zal
verschijnen.
-
Bij de ontvangst in Neuchâtel van de Vrouwenkaravaan voor Vrede
sprak s. Veronika: “Het gemeenschappelijk gebed als weg van vrede”.
-
s. Thérèse sprak over “stilte en gemeenschap” bij de
Diakonessen in Dresden.
-s. Janny was
te gast bij de zusters trappistinnen in de Abdij O.L. Vrouwe van
Koningsoord in Berkel-Enschot
-
s. Minke nam deel aan een vredesreis in Israël/Palestina, samen
met een kleine groep joden, moslims en christenen, en georganiseerd
door père Shoufani.
-
Ter afsluiting van hun noviciaat bezochten s. Miriam en s. Mariane,
samen met s. Pierrette en s. Regina het Musée du Désert
in de Cévennes en ontmoetten ds Daniel Bourguet in
Abeillières en de Cisterciënzer zusters in Cabanoule.
Enkele zusters maakten verre reizen om familie te bezoeken: s. Siong en
haar tweelingzuster Twie naar Indonesië, s. Minke naar Canada en
s. Eve-Evelyne naar de Congo.
Ontvangst
wereldwijd…
De
ontvangst van de broeders van Taizé na de
Jongerenbijeenkomst in Genève blijft in ons hart gegrift: het
middaggebed in de Arche, de gezamenlijke maaltijd en de onderlinge
uitwisseling, was een grote vreugde. We ontvingen drie broeders
uit Irak: Wissam, Yassir en Rahid: hun zoeken naar een monastiek leven
in Irak is bijzonder aangrijpend. Daarop volgde het bezoek van
frère Rami, een dominicaan uit Irak. Twee diaconessen uit
Rubengera (Rwanda) en een Dominicanes uit Peru vertelden over hun
ervaringen in het Oecumenisch Instituut Bossey. Kort daarna maakten wij
kennis met s. Anke uit Nederland van de diaconessen van
Rubengera, en zuster Dorien.
Regelmatig
ontvangen we zusters van andere communiteiten: kleine
zusters van Jezus (Maria-Lydia, Danièle-Noèle, Sisirani,
Bushra, Maria-Béatrix, Anna Serena), s. Suzanne van O.L. Vrouwe
van Montréal, een concrete gemeenschap in het dagelijks
leven.
En
dan de vele“bliksembezoeken”: ds Simon Kossi Dossou, voorzitter van
de Methodistische Kerk in Benin, ds Célestin Kiki, de nieuwe
algemeen-secretaris van de CEVAA; ds Lala Rasendrahasina, voorzitter
van de FJKM (Protestantse Kerk van Madagascar) en père Franz
Jalics s.j, die contemplatieve Retraites leidt.
Door
de ontvangst van gasten wordt “de ruimte van onze
tent” (Grandchamp en Sonnenhof) altijd wijder en onze horizon breder;
elk jaar weer zijn we verwonderd over de verscheidenheid van mensen en
groepen die met een zelfde intensiteit op zoek zijn naar het
wezenlijke. Om enkele te noemen: De staf van het Oecumenisch Instituut
van Bossey; de fraterniteit Goede Samaritaan voor hun retraite “Liefde
en Vergeving”; theologiestudenten van de Kerk der Zevendedags
Adventisten; de Foyers de l’Unité uit Morges; leden van de
Fraterniteit Veilleurs, predikanten uit Duitsland met hun bisschop
Bärbel Wartenberg-Potter;; diakenen en predikanten uit het kanton
Vaud ter voorbereiding op hun bevestiging in het ambt; een werkgroep
van de rooms-katholieke Kerk en de Wereldraad van Kerken met dr.
Gibaut, de nieuwe voorzitter van Geloof en
Kerkorde. Professor Erich Bochinger heeft op de Sonnenhof
voor het laatst een retraite geleid; heel trouw heeft hij vele jaren
een vruchtbaar pastoraat uitgeoefend.
Het
thema van de Derde Orde van de Eenheid was dit jaar “Zolang de
aarde bestaat…” Gen.8:22. Drie nieuwe leden zijn toegetreden:
Françoise Delitroz, Françoise Mouron en Karin Schick.Twee
personen traden toe tot de Servantes de l’Unité. Het heengaan
van Rosette Genton gaf aan het jaarthema van hun bijeenkomst een
bijzondere klank: “Ik sta aan de deur en ik klop”.
Sinds
juli verheugen velen zich met ons over de nieuwe en ruime entree
van de Arche, met een brede trap, een lift en een grote sacristie! Een
grote verbetering tot genoegen van iedereen.
Zo
zijn wij samen luisterend op weg en leven wat op onze weg
komt, en wat ons soms uit ons evenwicht kan brengen, met onze
“vijf broden en twee vissen”. We horen Hem zeggen: “dit weinige
is genoeg”. Door uw vriendschap en steun en velerlei vormen van hulp
ervaren wij elke dag dat God in alles voorziet. Daar zijn we
bijzonder dankbaar voor.
Onze
dank gaat vooral uit naar Bernard Tripet en Schwester Ursula (die
nu terug is in Berlijn), naar alle vrijwilligers, en tenslotte naar u
allen die op enigerlei wijze een helpende hand hebt geboden.
We
vergeten niet de namen van hen die dit jaar van ons heengingen:
Béatrice Dessoulavy, een vroegere buurvrouw, en Marie Drouby uit
Libanon. En van de Derde Orde van de Eenheid Marga Frey, Madeleine
Bernath en Isabelle Reichard.
Kerstfeest
komt dichterbij. In gemeenschap met Hem in wie wij steeds
opnieuw leven ontvangen, wensen wij u een geboortefeest vol van licht
en vrede.
Uw zusters van
Grandchamp
|
|